De invloed van temperatuur op het bereik van een 625Wh e-bike accu

Een 625Wh accu is een flinke jongen. Dat is de grootste standaard PowerPack van Bosch en je ziet hem ook terug bij Shimano STEPS op hogere modellen.

Met zo'n blok aan kracht kun je theoretisch ver komen. Maar de praktijk is weerbarstig. Op een zomerse dag voelt je Gazelle of Batavus met zo'n accu onverslaanbaar.

Zodat de temperatuur daalt, smelt je actieradius als sneeuw voor de zon.

Waarom gebeurt dit en wat kun je eraan doen? Accu's zijn chemische beestjes. Ze werken door lithium-ionen heen en weer te schuiven. Kou vertraagt die beweging.

Het is alsof je door stroop fietst in plaats van door lucht. De interne weerstand gaat omhoog en de spanning daalt sneller.

Je BMS (Battery Management System) grijpt in om de cel te beschermen en laat je vermogen zakken. Resultaat? Je motor bijt minder hard van zich af en je bereik krimpt. Soms wel met 30 tot 50 procent bij strenge vorst.

Waarom kou je bereik vernietigt

Stel je voor: je staat 's ochtends vroeg naast je fiets. Het vriest licht. Je 625Wh accu heeft net 100 procent capaciteit volgens de display, maar de interne temperatuur is nog laag. Zodra je begint met trappen, moet de BMS de cellen eerst opwarmen.

Tot die tijd is het maximale vermogen beperkt. Je merkt het direct: de ondersteuning voelt slap aan, alsof je een lekke band hebt.

Pas na een kilometer of drie, als de cellen op bedrijfstemperatuur komen, trekt het echt bij. Een tweede factor is de beschermingsfunctie.

Bij temperaturen onder de 5 graden Celsius schakelt de BMS soms de laad- en ontlaadfunctie terug. De chemische reactie wordt te traag en de kans op beschadiging van de cellen neemt toe. De fabrikant kiest voor veiligheid boven prestatie.

Dat betekent dat je bij strenge vorst soms maar 60 tot 70 procent van je vermogen tot je beschikking krijgt.

En dat terwijl je benen harder moeten werken, want de weerstand in de banden en lucht neemt ook nog eens toe. Vergeet ook de motor niet. Middenmotoren van Bosch, Shimano en Bafang genereren warmte tijdens het trappen. In de kou blijft die warmte minder goed hangen.

De motor moet harder werken om zijn werk te doen, wat extra energie kost. Het gevolg: je accu leegtrekt sneller. Een vicieuze cirkel.

Zelfs als je rustig trapt, verbruik je meer dan in de zomer.

Reken op een derde minder range bij temperaturen rond het vriespunt.

Hoeveel bereik verlies je precies?

Om je een beeld te geven: in de zomer haal je met een 625Wh Bosch PowerPack bij normaal gebruik makkelijk 80 tot 100 kilometer. Lichte ondersteuning, vlakke route, beetje wind mee.

Zodra de temperatuur daalt naar 0 graden, zak je naar 50 tot 70 kilometer.

Bij -5 graden mag je blij zijn als je 40 kilometer redt. En dan hebben we het nog niet over de wind en sneeuw. Rijden met een volle wind tegen op een koude dag is een garantie voor een wandeltoetje.

Let op: je laadvermogen neemt ook af. Een accu opladen bij vriestemperaturen in de schuur is een slecht idee.

De chemische reactie in de cellen wordt onvoorspelbaar en de BMS blokkeert het laadproces vaak simpelweg. Je laadlampje knippert of blijft rood. De oplossing: neem de accu mee naar binnen. Laad hem op kamertemperatuur, minstens 10 graden.

Zo ben je zeker dat je volle capaciteit tot je beschikking hebt.

Een accu die langere tijd op kamertemperatuur blijft, verliest overigens langzaam capaciteit. Dat is normale slijtage. Een 625Wh blok dat drie jaar oud is, heeft vaak nog 90 procent van zijn oorspronkelijke capaciteit.

Kou versnelt dat proces. Vries hem nooit opzettelijk in en laat hem niet langere tijd op -10 graden staan. Dan degradeert de chemie sneller en gaat de accu minder lang mee.

Praktische tips voor meer kilometers in de kou

Gelukkig is er genoeg wat je kunt doen. De belangrijkste stap: bewaar je accu op een warme, droge plek.

Een schuur of garage is prima, maar niet als het vriest. Een onverwarmde schuur kan 's nachts makkelijk onder nul komen. Hang de accu binnen op, bijvoorbeeld in de hal of een kast.

Zo blijft de temperatuur stabiel en start je altijd met cellen die opgewarmd zijn.

Laad je accu vlak voor vertrek op. Een warme accu presteert beter dan een koude. Is je accu toch koud geworden?

Stop hem even in je jas of leg hem binnen op de verwarming. Geen directe hitte, maar een uur op kamertemperatuur maakt een wereld van verschil.

Sommige merken hebben een accuhoes of isolerende hoes. Handig, maar geen wondermiddel.

• Laad de accu binnen op en bewaar hem binnenshuis.
• Rustiger trappen en een lagere ondersteuningsstand gebruiken.
• Laat de motor warmdraaien door de eerste kilometers rustig te fietsen.
• Controleer bandenspanning vaker; kou verlaagt de spanning.
• Gebruik een accuhoes of isolerende cover bij extreme kou.

Het voorkomt vooral dat de kou direct op de accu slaat. Verlaag je ondersteuningsstand. In plaats van Turbo of Sport, kies voor Eco of Tour. Je bespaart stroom en de motor wordt minder heet.

Daarnaast helpt het om je eigen inspanning te verhogen. Fiets iets actiever. Je bent misschien iets trager, maar je komt verder.

Let ook op je bandenspanning. Een band die bij 20 graden 5 bar heeft, zakt bij 0 graden naar 4,5 bar. De weerstand neemt toe. Pomp ze weer op tot het juiste niveau.

Wat doen merken en systemen?

Bosch heeft in hun nieuwere systemen (Smart System) betere temperatuurregeling ingebouwd. De Performance Line CX en Cargo Line motoren blijven soepeler draaien bij lage temperaturen.

Toch blijft de beperking van de chemie bestaan. De PowerTube 625 is gevoeliger voor kou dan de grotere 750Wh variant, simpelweg omdat de massa kleiner is en sneller afkoelt. De BMS-firmware is wel slimmer geworden en geeft je iets eerder vermogen terug bij opwarming.

Shimano STEPS, zoals de E6100 en E8000, werkt met een trapsensor die gevoeliger is voor temperatuurverschillen.

De ondersteuning voelt in de kou soms wat haperig aan de eerste kilometers. Shimano adviseert zelf de accu binnen te bewaren en op te laden bij 10 tot 20 graden. De E5000-motoren zijn zuiniger, maar leveren bij kou sneller vermogen in.

De E7000 en EP8 zijn krachtiger en houden iets langer stand. Bafang is de budget optie.

M400 en M420 motoren zijn prima, maar de BMS in de accu's is vaak minder geavanceerd.

Bij kou zakken ze harder in vermogen. De BBS02 is een ouder model, maar nog steeds populair. Hierbij is het zaak om de accu extra te beschermen tegen vocht en kou. Voordeel: Bafang accu's zijn vaak vervangbaar en reviseren is goedkoper.

Nadeel: de kwaliteit van de cellen kan wisselen. Ga voor A-merk cellen.

Merken als Gazelle, Batavus en Sparta gebruiken vaak Bosch of Shimano systemen. De accu's zijn identiek, maar de integratie in het frame kan verschillen. Gazelle heeft soms een accu in de bovenbuis die minder makkelijk afkoelt.

Batavus gebruikt vaak een klassieke accu op de bagagedrager, die sneller in de wind en kou staat. Bij VanMoof en Cowboy zit de accu in het frame en is deze lastiger te verwisselen. Neem de fiets bij voorkeur binnen.

Prijzen en vervanging

Een losse Bosch PowerPack 625Wh kost nieuw tussen de €650 en €750; voor een compacter model kun je kijken naar de Bosch PowerPack 400 lichte accu.

De PowerTube 625 (geïntegreerd) zit rond de €800. Een Shimano STEPS 630Wh accu zit in dezelfde prijsklasse. Een Bafang accu van 625Wh met goede cellen kost tussen de €350 en €500.

Revisie van een oude accu is vaak goedkoper, rond €200-€350, afhankelijk van de cellen en het BMS. Benieuwd naar de actieradius van een 400Wh accu? Prijzen voor fietsen met een 625Wh accu: Gazelle Orange C5+ (Bosch) rond €3200.

Batavus Dinsdag E-Go (Shimano) rond €2900. Stella More 625 (Bosch) rond €3500.

Premium modellen met een e-bike accu 625Wh voor lange toertochten en een krachtige motor (Riese & Müller) zitten al snel op €5000 tot €6500. Speed pedelecs met 625Wh of meer kosten vaak €5000-€9000. Bij kou is vervanging sneller nodig. Een accu die constant koud wordt gebruikt, slijt harder.

Verwacht na 3 tot 4 jaar intensief wintergebruik een capaciteitsverlies van 20-30 procent. Een revisie kan dan uitkomst bieden.

Een accu is als een sporter: warm hem op, geef hem de juiste brandstof, en hij presteert. Koud en zonder voorbereiding, en je haalt nooit je top.

Kies voor kwaliteitscellen van Samsung, LG of Panasonic. Vraag altijd naar de BMS-firmware. Een accu met een goed BMS laad veiliger en houdt langer vermogen vast bij kou.

Let op garantie. Fabrikanten als Bosch geven 2 jaar garantie op accu's, soms 5 jaar als je je fiets bij een gecertificeerde dealer koopt.

Schade door verkeerd gebruik, zoals vriezen of diepe ontlading, valt niet onder garantie. Houd dat in je achterhoofd bij het kopen van een tweedehands e-bike. Een accu die koud is bewaard, kan al flink achteruit zijn.

Conclusie: kou is geen spelbreker, maar wel een factor

Je 625Wh accu levert in de winter, maar met slimme gewoontes beperk je het verlies.

Zorg dat je accu warm is voor vertrek, bewaar hem binnen, laad hem op kamertemperatuur en pas je rijstijl aan. Zo haal je nog steeds een respectabel aantal kilometers uit je krachtige blok.

En onthoud: het is maar tijdelijk. Zodra de temperaturen stijgen, voelt je fiets weer als nieuw. Twijfel je over de staat van je accu? Laat hem testen bij een fietsenmaker. Meten is weten.

En als je een nieuwe accu overweegt, kijk dan niet alleen naar de Wh, maar ook naar het BMS en de celkwaliteit.

Een goede accu is het hart van je e-bike. Verzorg hem goed, dan draagt hij jou de winter door. Heb je zelf ervaringen met kou en het werkelijke bereik van je accu?

Deel ze met andere fietsers. Elke tip helpt. Want fietsen in de winter moet leuk blijven, niet frustrerend.

Met de juiste voorbereiding kom je altijd thuis. En anders loop je een stukje, maar dan heb je in ieder geval geen lege accu meer als excuus.