Achterwielmotor Shimano Steps DU-E6001: Een oudere, maar betrouwbare motor

Je staat voor je fietsenwinkel, een klant komt binnen met een Shimano STEPS-fiets van een jaar of vijf oud.

De motor loopt nog soepel, maar de accu is op. Of erger: er knipperen rare lampjes op het display.

Dit is het moment dat je als monteur of verkoper vaak de Shimano Steps DU-E6001 tegenkomt. Het is de motor die Shimano een paar jaar geleden echt op de kaart zette als volwaardige speler naast Bosch. Hoewel hij inmiddels is opgevolgd door de E6100 en de krachtigere EP8, zie je deze oude rot in het vak nog overal rijden. En dat is niet voor niets.

De DU-E6001 is een achterwielmotor. Dat betekent dat de motor zich in het achterwiel zelf bevindt, waardoor je directe aandrijving voelt.

Veel fietsers die deze motor hebben, zijn er enorm tevreden over. Hij voelt krachtig aan, is stil en gaat vaak jarenlang mee zonder noemenswaardige problemen. Toch heeft elke motor zijn eigenaardigheden, en de E6001 is daar geen uitzondering op. In deze gids duiken we diep in de techniek, de betrouwbaarheid en wat je moet weten als je er eentje hebt of overweegt.

Wat is de Shimano Steps DU-E6001 precies?

De Shimano Steps DU-E6001 is een elektrische motor die in het achterwiel wordt gemonteerd.

Het is een zogenaamde naafmotor. In tegenstelling tot een middenmotor, die de kracht via de ketting overbrengt, zit hier de motor in de achternaaf verwerkt.

Dit zorgt voor een directe, krachtige aandrijving die vooral goed tot zijn recht komt bij het optrekken en bij hogere snelheden. De motor werd vooral gebruikt in de wat lichtere e-bikes, zoals stadsfietsen en toerfietsen, en was een populaire keuze voor mensen die een sportievere rijervaring wilden zonder het zwaardere gevoel van een middenmotor. De motor zelf is compact en weegt relatief weinig. Dit komt omdat de motor in de naaf zit en niet apart in het frame.

De kracht wordt direct op het achterwiel overgebracht, wat zorgt voor een soepele en stille rijervaring.

De motor heeft een koppel van ongeveer 40 Nm, wat voor een achterwielmotor best krachtig is. Hij ondersteunt tot 25 km/u, zoals de wet voorschrijft voor e-bikes zonder helm. De motor is ontworpen voor gebruik met een trapsensor, wat betekent dat de ondersteuning inschakelt zodra je begint te trappen.

Een opvallend kenmerk van de DU-E6001 is de integratie met het Shimano STEPS-systeem. Dit systeem omvat niet alleen de motor, maar ook de accu, het display en de bedieningseenheid.

De motor communiceert via een CAN-bus verbinding met de rest van het systeem, wat zorgt voor een nauwkeurige besturing van de ondersteuning.

Dit systeem was een grote stap vooruit vergeleken met de eerdere, simpelere systemen van Shimano. Het maakte de motor betrouwbaarder en gebruiksvriendelijker. Waarom is deze motor belangrijk?

Omdat hij een brug sloeg tussen de lichtere, minder krachtige motoren en de zwaardere middenmotoren. Veel fietsers die overstapten van een gewone fiets naar een e-bike, zochten naar een natuurlijke rijervaring.

De DU-E6001 bood dat. Hij was stil, krachtig genoeg voor de Nederlandse heuvels en had een uitstekende reputatie voor duurzaamheid.

Tot op de dag van vandaag zie je deze motor op veel fietsen uit de periode 2015-2020.

Hoe werkt de achterwielmotor in de praktijk?

De werking van de DU-E6001 is vrij eenvoudig, maar de techniek erachter is slim. Wanneer je begint te trappen, registreert de trapsensor in de motor je pedaalslag.

De motor stuurt vervolgens een signaal naar de controller, die bepaalt hoeveel ondersteuning je krijgt.

Dit hangt af van de stand die je hebt geselecteerd op het display (Eco, Trail, of Boost). De motor geeft dan direct kracht op het achterwiel, waardoor je het gevoel hebt dat je fiets je een duwtje in de rug geeft. Een groot voordeel van een achterwielmotor is de natuurlijke rijervaring.

Omdat de motor direct op het wiel inwerkt, voelt de ondersteuning heel direct en soepel aan. Er is geen vertraging zoals bij sommige oudere systemen.

Je trapt en de motor reageert meteen. Dit zorgt voor een ontspannen rit, vooral in de stad waar je vaak optrekt en stopt. De motor is ook stil, wat bijdraagt aan het plezier van het fietsen. De motor heeft een aantal slimme functies.

Zo is er de 'Walk Assist', een functie die je kunt inschakelen om de fiets makkelijker te duwen bij het lopen.

Handig als je een zware fiets hebt of een helling op moet lopen. Daarnaast heeft de motor een ingebouwde temperatuursensor. Als de motor te warm wordt, bijvoorbeeld bij langdurig klimmen, zal de ondersteuning automatisch verminderen om oververhitting te voorkomen.

Dit beschermt de motor en verlengt zijn levensduur. De motor is ook voorzien van een 'Zero Cadence' functie.

Dit betekent dat de motor al ondersteuning geeft zodra je begint te trappen, zonder dat je eerst een volledige pedaalslag hoeft te maken. Dit is vooral handig bij het optrekken vanuit stilstand, zoals bij een stoplicht. Je hoeft niet krachtig te trappen om de motor te activeren; hij reageert direct op je eerste beweging.

Qua onderhoud is de motor relatief onderhoudsarm. De motor zelf heeft weinig bewegende delen en is goed afgeschermd tegen vuil en water.

Toch is het belangrijk om de motor regelmatig te controleren op slijtage, vooral aan de lagers en de sealing.

Een goed onderhouden motor gaat vaak meer dan 20.000 kilometer mee zonder problemen.

Betrouwbaarheid en veelvoorkomende problemen

De DU-E6001 staat bekend als een betrouwbare motor, maar net als elk mechanisch onderdeel heeft hij zijn zwakke punten. Een veelvoorkomend probleem is slijtage aan de lagers in de motor.

Na verloop van tijd kunnen deze lagers speling krijgen, wat zorgt voor een rammelend geluid of een onrustig rijgevoel. Dit is vooral merkbaar bij het trappen onder belasting, zoals bij het beklimmen van een helling. De lagers zijn vervangbaar, maar het vereist wel enige technische kennis.

Een ander issue is de sealing van de motor. De motor is waterdicht, maar de afdichtingen kunnen na verloop van tijd verslechteren.

Dit kan leiden tot vocht in de motor, wat corrosie kan veroorzaken. Vooral in de Nederlandse winter, met veel zout op de weg, is dit een risico. Regelmatig schoonmaken en controleren op beschadigingen aan de afdichtingen kan helpen dit te voorkomen. Softwarematige problemen komen ook voor.

De motor kan soms een foutcode geven, zoals een 'E010' of 'E011', wat wijst op een probleem met de communicatie tussen motor en controller. Dit kan vaak worden opgelost door de motor te resetten of door een software-update uit te voeren bij een dealer.

Shimano heeft in de loop der jaren diverse updates uitgebracht om de betrouwbaarheid te verbeteren. De accu is een ander aandachtspunt. De Shimano STEPS-accu's (zoals de 400Wh, 500Wh of 600Wh) zijn van goede kwaliteit, maar na 3-5 jaar kunnen ze vermogen verliezen.

Dit is normaal bij lithium-ion accu's. Een zwakke accu kan ervoor zorgen dat de motor onregelmatig ondersteunt of zelfs uitvalt.

Een accurevisie is vaak een goedkoper alternatief dan een nieuwe accu kopen. Om de motor in topconditie te houden, is regelmatig onderhoud essentieel. Laat de motor jaarlijks nakijken door een fietsenmaker, vooral als je veel kilometers maakt.

Controleer de spanning van de spaken, want een motor in het achterwiel zorgt voor extra belasting op de spaakspanning. Losse spaken kunnen leiden tot een krom wiel en zelfs tot schade aan de motor.

Prijzen en alternatieven

De DU-E6001 is niet meer nieuw te koop, maar je kunt hem nog steeds vinden op de occasionmarkt of als vervangend onderdeel. Een gebruikte motor kost vaak tussen de €150 en €300, afhankelijk van de staat en de kilometerstand.

Voor een nieuwe motor (als die nog te vinden is) betaal je al snel €400 tot €600.

Dit maakt hem een aantrekkelijke optie voor reparaties aan bestaande fietsen. Vergelijk je de DU-E6001 met andere motoren, dan zie je dat hij in het middensegment valt. De Bafang M400 is een vergelijkbare achterwielmotor, maar vaak iets goedkoper en minder geavanceerd in software.

De Shimano E6100 is de opvolger en biedt iets meer koppel (60 Nm) en betere efficiency, zoals je kunt lezen in onze Shimano Steps DU-E6100 review, maar is ook duurder. De Bosch Performance Line (achterwiel) is krachtiger maar zwaarder en duurder.

Wil je een nieuwe fiets kopen met een vergelijkbare motor, dan kijk je naar modellen van Gazelle, Batavus of Sparta uit de periode 2016-2020. Deze fietsen kosten nieuw tussen de €2000 en €3500, maar zijn nu tweedehands vaak voor €800 tot €1500 te vinden. Let wel op de staat van de accu en de motor. Een goedkope fiets met een zwakke accu kan uiteindelijk duurder uit zijn.

Als je een nieuwe fiets zoekt en twijfelt tussen een achterwielmotor en een middenmotor, bedenk dan wat voor rijstijl je hebt.

Een achterwielmotor zoals de DU-E6001 is ideaal voor vlakke tot licht heuvelige gebieden en voor wie een natuurlijke rijervaring wil. Een middenmotor (zoals de Bosch CX) is beter voor zwaardere tochten of als je veel bagage meeneemt. De keuze hangt af van je budget en je gebruik.

Qua verzekering en keuring: de betrouwbare Shimano Steps E6000 motor voldoet aan de Europese normen voor e-bikes. Voor speed pedelecs (45 km/u) gelden strengere regels, maar deze motor is alleen geschikt voor 25 km/u.

Controleer bij een tweedehands aankoop of de fiets nog een geldige ART-keuring heeft voor de verzekering. Dit is vooral belangrijk als je in een stad woont met veel diefstal.

Praktische tips voor eigenaren

Als je een fiets hebt met de DU-E6001, zijn er een paar dingen die je kunt doen om de levensduur te verlengen.

Ten eerste: vermijd extreme temperaturen. Laat je fiets niet in de brandende zon staan, vooral niet met de accu erop. Hitte is de grootste vijand van lithium-ion accu's.

Bewaar de accu binnenshuis, bij voorkeur op kamertemperatuur. Ten tweede: schoonmaken is key.

Na een rit in de regen of sneeuw, veeg de motor en het frame af met een doek.

Gebruik geen hogedrukreiniger, want die kan de afdichtingen beschadigen. Controleer ook regelmatig de spaakspanning. Een motor in het achterwiel trekt aan de spaken, waardoor ze losser kunnen raken. Een fietsenmaker kan dit eenvoudig bijstellen.

Ten derde: gebruik de juiste ondersteuningsstand. Rij niet constant in de hoogste stand (Boost), want dat belast de motor en accu meer dan nodig is.

Gebruik Eco voor vlakke stukken, Trail voor lichte hellingen en Boost alleen voor korte, steile klimmen. Dit bespaart energie en verlengt de levensduur van de motor. Ten vierde: houd de software up-to-date.

Shimano brengt regelmatig updates uit die de performance verbeteren. Bezoek een Shimano-dealer om je motor te laten updaten.

Dit kan voorkomen dat je last krijgt van storingen of foutcodes. Het is een kleine moeite, maar het kan veel problemen voorkomen. En tot slot: luister naar je fiets.

Als je rare geluiden hoort, zoals een rammel of een piep, laat het dan nakijken.

Vroegtijdig ingrijpen kan grotere schade voorkomen. De DU-E6001 is een betrouwbare motor, maar net als de opvolger die we in deze Shimano Steps DU-E6100 ervaringen bespreken, verdient hij goede zorg. Met het juiste onderhoud kun je nog jarenlang genieten van je e-bike.